Een afwezige vader – A. den Doolaard

29 February 2012


Een knotsgek huwelijk met ene Daisy Roulôt, dochter van een Franse officier in het koloniale leger en de mogelijke moord op een van haar minnaars. Dat is toch wel de meest intrigerende verrassing van Dronken van het leven, de vlotgeschreven biografie over het leven van zwerver, schrijver en journalist A. den Doolaard, door historicus Hans Olink. Den Doolaards eerste, onmogelijke huwelijk eindigde in 1937 na zes jaar strijd en passie. Nog datzelfde jaar hertrouwde hij met de vijftien jaar jongere Erie Meijer (‘Wampie’) en werd de basis gelegd voor een mooi en lang huwelijk. Samen kregen zij twee dochters, Milja [meer…]



Literatuurkritiek mist autoriteit

21 January 2012


‘There was a time when intelligent people used literature to think. That time is coming to an end.’ Dit schrijft Philip Roth in zijn vorig jaar verschenen roman, Exit Ghost. Hij verzet zich tegen het type literaire journalistiek dat de plaats van de romankritiek heeft ingenomen. ‘Your cultural journalism is tabloid gossip disguised as an interest in “the arts”, and everything that it touches is contracted into what it is not.’ De amusementswaarde staat meer en meer voorop in de dag- en weekbladkritiek, in de besprekingen van boeken in de blogosfeer. Een ieder eist het recht op gehoord te worden [meer…]



Zolang de wind van de wolken waait

21 January 2012


Een geschiedenis van de Friese literatuur, is dat een onderwerp waar je een heus boek over kunt maken? Dat zal menigeen zich afvragen en daarom eerst maar wat harde gegevens. Er wonen momenteel een kleine 650.000 mensen in de provincie Fryslân en zo’n 350.000 mensen spreken dagelijks Fries. Onderzoek geeft verder aan dat ruim zestig procent van de bevolking het Fries vrij redelijk tot heel goed kan lezen en bijna tien procent kan het Fries heel gemakkelijk tot goed schrijven. Friese Taal- en Letterkunde is in de provincie Fryslân een keuzevak op middelbare scholen en leerlingen mogen er examen in [meer…]



Erik Vlaminck – Suikerspin

11 January 2012


Erik Vlaminck vind ik een prachtig voorbeeld van een echte schrijver. Daarmee bedoel ik niet een of andere eendagsvlieg die dankzij ‘good looks’, een scherpe tong of een uitgekookte marketingstrategie in minder dan geen tijd de vaderlandse podia bestormt (de zon schijnt voor iedereen nietwaar), maar iemand die gedisciplineerd, al ruim dertig jaar, bouwt aan een almaar uitdijend oeuvre, een buitengewoon universum waarin het volkse, het sentimentele en het platvloerse, het laconieke en het aangrijpende, het particuliere en het universele aaneengeklonken worden tot een plastisch beeld van zijn eigen tijd, de twintigste eeuw. Toch is Erik Vlaminck vermoedelijk niet bij [meer…]



Joris van Casteren – Lelystad

11 January 2012


De eerste bewoner van Lelystad, een van de jongste woonplaatsen van Nederland, werd verwelkomd in 1967. Het had de parel aan de kroon van de Zuiderzeewerken moeten worden, maar volgens velen leeft men daar in die meest uitgestrekte gemeente van Nederland nog altijd in volledige verlatenheid. ‘Inrijden alleen voor bestemmingsverkeer’, dat idee. Een gevoel dat je ook bekruipt bij Zoetermeer of Leidsche Rijn. In de Flevopolder ervaar ik dan tenminste nog altijd het licht sensationele gevoel dat ik in feite over de zeebodem rijd, dat botters en boeien hebben plaatsgemaakt voor bruggen, beton en bermtoerisme. Maar dat daar in de [meer…]



Terug naar Walden: rapsodische vertelling

5 April 2010


Het is crisis en dat zullen we weten ook! Zo bezien is het niet verwonderlijk dat Walter van den Broeck dit najaar de première meemaakte van zijn stuk Au bouillon Belge, een politieke allegorie over het uiteenvallen van België en vrijwel gelijktijdig de overstap van De Bezige Bij naar Meulenhoff-Manteau maakte en een nieuwe roman lanceerde, Terug naar Walden. Opnieuw, het procedé is inmiddels bekend bij Van den Broeck, wordt al vanaf het omslag een spel gespeeld met fantasie, authenticiteit en historische werkelijkheid. Zijn roman gaat over de dreigende (financiële) ondergang van de wereld, én, zo zegt de achterflap: ‘Elke [meer…]



Ernstvuurwerk van Atte Jongstra

21 January 2010


In 1978 verscheen van de schrijver F.B. Hotz de verhalenbundel Ernstvuurwerk. Het titelverhaal, dat zich grotendeels afspeelt tegen de achtergrond van de Krimoorlog, omschrijft ‘ernstvuurwerk’ als ‘zielkundige afschrik versus dom lood’. De effecten van ‘ernstvuurwerk’ zouden groot zijn geweest in het krijgsgewoel van de negentiende eeuw. Hotz vermeldt zelfs dat als generaal Chassé in 1832, in de nadagen van het grote conflict tussen België en Nederland, bij de verdediging van de citadel van Antwerpen, de beschikking gehad zou hebben ‘over een stelsel van reusachtige, vuurbrakende pijlen, de Fransen door panische vrees overmand uit hun batterijen verdreven zouden zijn. Willem I [meer…]



50 jaar Fries letterkundig museum

14 April 2008


Een geschiedenis van de oprichting Onder welke omstandigheden en met welk doel werd in 1959 in Friesland een ‘eigen’ letterkundig museum opgericht. Daarover hield Ernst Bruinsma afgelopen december een lezing op het Filologencongres van de Fryske Akademy in Leeuwarden. Voor Zacht Lawijd maakte hij een ingekorte versie van zijn lezing. Inleiding De historie over de oprichting in 1959 van het Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaesjesintrum (FLMD) begint niet in Leeuwarden, maar in Antwerpen en Amsterdam. De context voor de oprichting van het FLMD wordt namelijk gevormd door de Friese Beweging en de oprichting van de Fryske Akademy, maar eveneens door [meer…]



Literatuerkrityk mist autoriteit

1 April 2008


Yn it radioprogramma Buro de Vries waard in pear wiken werom troch in libben kwartet fan lêzers it boek Echt Moai fan Wieke de Haan en Elske Riemersma besprutsen. Twa froulju wienen op in fleurige wize oan it lekskoaien en makken lûdroftich dúdlik dat se it boek fan De Haan mar neat fûnen. Ien fan de manlju, Hylke Tromp, wie eins ferneatigjender want hy fertelde op in kalme, ik soe hast sizze oertsjûgjende wize, yn gewoane taal, dat der hast neat doogde oan it boek. De útstjoering wie by wize fan sprekken noch net dien, of in duvelske Wieke de [meer…]



Daar zijn geen woorden voor

13 July 2007


De mannen werkten wat rondom in de aard, als groeven ze een schat, maar kalm en bedaard. Over de aarde was waarschijnlijk alles zoo, de wereld en ’t menschgewas ze leven nauw. (Herman Gorter) De belangrijkste straten uit mijn jeugd. Ik som ze langzaam op. In 1966 stond mijn wiegje in de James Wattlaan in Oudeschoot, heel toepasselijk genoemd naar de uitvinder van de stoommachine die de westerse wereld de moderne tijd in zou jagen. Het was ergens op de vage gronden tussen Oudeschoot en de Tjonger, die nu volledig zijn opgeslokt door een bedrijventerrein. Later woonden we in de [meer…]